Shinkichi Tajiri, 2005

Shinkichi Tajiri, 2005

Photo: R. Oudenhuysen

Shinkichi Tajiri biography by year in Dutch:

Geboren op 7 december, 1923 in Watts, Los Angeles, uit Japanse ouders: Ryukichi Tajiri (1877-1939) en Fuyo Kikuta (1896-1972), die in 1906, resp. 1913 naar de Verenigde Staten emigreerden.
Zij krijgen zeven kinderen, waarvan Shinkichi George het vijfde is.


1936

Verhuizing naar San Diego.

1939

Op 18 april overlijdt zijn vader.

1940

Krijgt les van de beeldhouwer Donal Hord.

1941

Op 7 december voert het japanse leger een aanval op de Amerikaanse marinebasis Pearl Harbor uit.

1942

19 februari: president F. D. Roosevelt tekent Executive Order 9066, waardoor 120.000 Japans-Amerikanen, Issei en Nisei worden geevacueerd en in concentratiekampen gevangen gezet.

In mei internering in de paardenstallen van het Assembly Centre Santa Anita Racetrack.

In september internering in het Poston Relocation Camp in Arizona, Colorado River Indian Reservation.

1943

Vrijwillige aanmelding voor Japans-Amerikaans bataljon, militaire training.

1944

In mei vertrek 442 Regimental Combat Team naar Italie.

9 juli: gewond bij aanval op Castellina: van juli tot december opname in hospitaal in Rome.

1945

Via stops in Marseille, Nancy naar Seckenheim Eerste expositie in Rode Kruis Club van Mannheim.

Op verlof in Parijs.

9 augustus: atoombom op Nagasaki.

1946

9 januari: na demobilisatie, vertrek naar Chicago, naar zijn moeder, broers en zuster.

Heeft baantje in japanse antiquiteitenwinkel.

Werkt aan Father and Son.

1947

Augustus-september: werkt in atelier lsamu Noguchi, New York.

Volgt vanaf september met geld van G.I.Bill een jaar cursus op het Art Institute of Chicago.

1948

Groepstentoonstelling in Chicago: Momentum: Chicago Artists and Vicinity.

Vertrek uit Verenigde Staten.

28 September 1948: aankomst in Le Havre, Frankrijk. VoIgt van oktober 1948 tot november 1949 lessen bij Ossip Zadkine

(Academie Colarossi), woont in Clamart, Parijs.

Ontwerpt eerste uit een levenslange serie sculpturen van Krijgers, Samoerai en Schildwachten.

1949

Eerste exposities in Parijs: Salon des Independants.

Neemt in november deel aan eerste Cobratentoonstelling in het Stedelijk Museum, Amsterdam 'Exposition International d'Art Experimental (Cobra)', waar hij de Verenigde Staten vertegenwoordigt.

Volgt van september 1949 tot september 1950 lessen bij Fernand Leger.

1950

Werkt in voormalig koetshuis in de Rue d'Odessa (Montparnasse), Parijs.

Medeoprichter van Galerie Huit voor Amerikaanse kunstenaars.

Volgt van september 1950 tot september '51 lessen aan de Academie de la Grande Chaumiere.

1951

Solo-expositie in Galerie Parnass in Wuppertal.

25 mei: trouwt met Denise Martin.

De toelage van de G.I. Bill stopt: reist naar Duitsland en heeft van december 1951 tot november 1952 een baan als docent op de Werkkunstschule in Wuppertal en als ontwerper op de Rasch Tapijtfabriek in Bramsche.

1952

6 oktober - 6 november: richt eigen zaal in op tweede Cobratentoonstelling in het Palais des Beaux Arts in Luik 'Deuxieme Exposition Internationale d'Art Experimental'.

Heeft een atelier in de Impasse Ronsin aan de rue Vaugirard. waar o.a. Constantin Brancusi, Oskar Chelimsky, Jean Tinguely & Eva Aeppli werken.

1953

Solo-tentoonstelling in 't Venster, Rotterdam.

Geeft lessen in lassen: ontmoet Arnhemse beeldhouwster Ferdi Jansen.

Gaat met haar samenwonen, o.a. in haar atelier achter restaurant Wadja, op de binnenplaats bij Academie Colarossi en later in Sucy-en-Brie, een buitenwijk in West Parijs.

Eerste prijs Internationale Tentoonstelling voor Behangpapier, Darmstadt.

Neemt deel aan diverse groepstentoonstelingen, o.a. 'Alechinsky en Tajiri' in Amsterdam.

1954

Betrekt met Ferdi Jansen ruimte in rue Vercingetorix en maken samen lange reizen op een Triumph 650 door Spanje, Noord-Afrika, Belgie, Holland, Oostenrijk en Italie.

Op 13 mei scheiding van Denise Martin, Exposities in Frankrijk, de VS en Belgie.

1955

Start filmexpertimenten met 16 mm. camera: The Vipers, Ferdi, Mad Nest.

Wint met The Vipers 'Gouden Leeuw' op het Amateur Festival van Cannes voor het beste gebruik van filmtaal.

Exposities in Frankrijk en Duistland.

1956

Op 9 februari wordt Ferdi op de AVRO-televisie uitgezonden.

Shinkichi en Ferdi verhuizen in september naar Amsterdam, wonen aan de Oude Zijds Achterburgwal nr. 151.

1957

In januari trouwen Shinkichi en Ferdi in het Amsterdamse stadhuis met o.a. Simon Vinkenoog en Jan Vrijman als getuigen.

6 juni: geboorte van dochter Giotta Fuyo Tajiri.

Ontwikkelt 'molar brick'-techniek voor het maken van mallen en gieten van brons.

Diverse groepstentoonstellingen.

1958

Betrekken woning en atelier in Valkenburgerstraat 150-152.

Begint serie drippings: neemt deel aan Sonsbeek-expositie en diverse tentoonstellingen in Frankrijk en de VS.

1959

Ontvangt toelage van de Wm en Noma Copley Foundation voor beeldhouwkunst.

25 april: geboorte van tweede dochter Ryu Vinci Tajiri.

Neemt deel aan 'Dokumenta 2' in Kassel en Middelheim in Antwerpen.

1960

Solo-expositie in het Stedelijk Museum, A'dam en het Amerikaans Cultureel Centrum in Parijs.

Ontvangt toelage van The John Hay Whitney Foundation.

Maakt films op 8 mm. van atelier aan Valkenburgerstraat, fietsen in Amsterdam (Bikes) en van beide dochters.

1961

Sculptuur bij AKU-fontein op Gelerijdersplein in Arnhem.

Solo-expositie in Gemeentemuseum, Arnhem.

Neemt deel aan 'Art of Assemblage'-tentoonsteling in MoMa in New York, en 'Bewogen Beweging' in Stedelijk Museum, Amsterdam.

1962

Verhuizing naar kasteel Scheres, Baarlo (Noord-Limburg).

Neemt deel aan de 'World Expo' in Seattle.

Vertegenwoordigt Nederland op de Biennale van Venetie 1963 Solo-expositie in Tokyo, verblijf van zes weken in Japan, neemt deel aan de Biennale van Tokyo.

Ontvangt Mainichi Shibum Prijs voor beeldhouwkunst.

1964

Karl Kleimann uit Dortmund en Isamu Kanamori uit Tokyo worden assistent in het eigen atelier op kasteel Scheres.

Solo-exposities in Humlebaek, Goteborg: Lund en Kopenhagen, deelname aan Dokumenta III, Kassel.

Verblijft met gezin en assistenten in Minneapolis, VS, na aanvaarding van gastdocentschap voor een jaar aan Art Institute of Minneapolis.

1965

Monumentale sculptuur voor de stad St. Paul (VS).

Reist met gezin en assistenten door VS en Mexico; expositie van bronzen beelden in het Art Institute of Minneapolis en in New York.

1966

Maakt na terugkeer in Nederland modellen van auto's en begint serie monumentale Machines.

Solo-expositie in Kopenhagen.

1967

Tweede solo-expositie in het Stedelijk Museum in Amsterdam.

Organiseert expositie 'SF Shinkichi & Friends' in het Cultureel Centrum, Venlo.

Ontwerpt eerste Knoop, het begin van een lange serie Knopen in verschillende materialen en formaten.

1968

Solo-exposities in het Palais des Beaux Arts in Brussel, in Nederland, Duitsland, Denemarken.

Deelname aan 'Dokumenta N', Museum Fridericianum, Kassel (Duitsland).

1969

Op 2 januari overlijdt Ferdi Jansen.

Ontwerpt en drukt een herdenkingsboek over haar leven en werk met bijdragen van vrienden.

Aankoop van beeld door de Nelson Rockefeller Collection voor het MoMa, New York.

Aanstelling als docent aan de Staatliche Hochschule fur Bildende Kunste in Berlijn op voorspraak van de studenten.

1970

Suzanne van der Capellen komt op kasteel Scheres wonen.

Retrospectief 'Tajiri | Ferdi' in het Van Abbemuseum, Eindhoven; deelname aan Wereldexpositie in Osaka, Eerste prijs op het eerste Wet Dream Film Festival in Amsterdam met Bodil Joensen, A Summer Day.

Maakt gedurende drie jaar grote serie interviews met kunslenaars en reportages met videopack.

Ontwerpt Forum, een ontmoetingsplaats in Amsterdam-Noord.

1971

Deelname aan 'Sonsbeek buiten de perken', Arnhem met videoproject X-Lax.

Publicatie van zelf gedrukt boek The Wall, Die Mauer, Le Mur met 660 foto's van de gehele Berlijnse Muur in Berlijn, Reizende solo-expositie met 60 sculpturen door Scandinavie: Lund, Norrkoping, Sondertalje, Umea, Helsinki, Oslo, Arhus en Sophieholm.

1972

Voor tweede maal Gastdocent aan Minneapolis College of Art and Design.

1973

Begint aan grote serie van meer dan 1000 daguerreotypes, afdrukken van eigentijdse foto's op zilverplaten.

1974

Retrospectieve tentoonstellingen in Museum Boijmans-van Beuningen in Rotterdam en het Bonnefantenmuseum in Maastricht.

1975

Plaatst Knoop voor Meeting point op luchthaven Schiphol.

Experimenteert met stereoscopische fotografie.

1976

27 september: trouwt met Suzanne van der Capellen.

101 daguerreotypes worden getoond tijdens een reizende tentoonstelling 'Spiegels met herinneringen' in Nederland en Duitsland, o.a. in het Stedelijk Museum, Amsterdam en in Berlijn, Bonn, Eindhoven, Otterlo en Dusseldorf.

1979

Grote sculptuur voor DAF, Eindhoven./p>

'Stereoscopic Views' in Stedelijk Museum, Amsterdam en Kroller-Muller Museum, Otterlo.

1981

Monumentale Friendship Knot geplaatst in Little Tokyo in Los Angeles, VS.

1984

Monumentale Knoop voor NOB-gebouw, Hilversum deelname aan groepstentoonstelling CoBrA in Tokyo.

1986

Reist met 16 studenten door China, ontmoetingen en exposities in kunstacademies.

1988

Neemt deel aan groepstentoonstelling 'Cobra veertig jaar' later in de Nieuwe kerk in Amsterdam.

Maakt tekeningen van knopen op Amiga-computer.

1989

Exposeert serie knopen gemaakt van handgeschept papier, O.a. in Berlijn.

Monumentale Knoop voor het belastingkantoor in Maastricht.

Gaat na twintig jaar docentschap met pensioen; studenten nemen afscheid met expositie.

1991

Publicatie van monografie Shinkichi Tajiri, beeldhouwer / sculptor' door SDU/Openbaar Kunstbezit bij expositie 'Warriors and other sculptures, 1952-58' in Maastricht.

Publicatie van de genealogie van de familie Tajiri door ABP, Heerlen bij expositie van Tajiri, met werk van Ferdi, Giotta en Ryu Tajiri.

Plaatsing van monumentale Knoop bij Paleis Noordeinde, Den Haag.

1992

Solo-expositie met fotowerken in het Fotomuseum van Antwerpen.

29 mei: benoemd tot Offcier in de orde van Oranje-Nassau.

1993

Publicatie van Autobiografische aantekeningen en expositie in Mus. van Bommel van Dam, Venlo.

1994

Begint serie films op digitale filmcamera, maakt compilatiefilms op computer.

1995

Ontwerpt droge Zen-tuin Karesansui voor Cobra Museum voor Moderne Kunst in Amstelveen.

1996

Begint serie van Ronins, n.a.v. Japanse verhaal van de 47 Ronin.

1997

Bronzen beeld Wachter (uit serie Ronins) geplaatst bij ministerie van defensie n.a.v. afschaffing dienstplicht Tajiri's Japanse context wordt belicht in expositie in Cobra Museum in Amstelveen met publicatie van catalogus 'Tajiri, stille dynamiek en eenheid in pluriformiteit'.

1998

Expositie 'Dialogue' met werk van Tajiri, Pedersen en Alfelt in Heming, Denemarken.

2001

Retrospectieve tentoonstelling in Bremen, Gerhard Marcks haus.

Publicatie van 9, rue d'Odessa door ABP/Heerlen met teksten van bevriende kunstenaars en kunstcritici/historici.

2002

'Tajiri and family', expositie met werken van Tajiri, Ferdi, Giotta, Ryu, Tanea en Shakuru in het Cobramuseum in Amstelveen.

2003

7 dec: t.g.v. 80e verjaardag opent retrospectieve tentoonstelling in Museum Het Valkhof te Nijmegen 'Tajiri, snelheid, erotiek en geweld'.

2004

2005

2006

2007

2008